|
Toplum içinde kendisini gösterememe, düşük benlik saygısı
ve sosyal ilişkilerde yetersizlik ile kendini gösterir.
Başkalarının kendisini kabul etmeyeceği, beğenmeyeceği,
eleştireceği düşünceleri yoğundur. Sürekli olarak kendi
kendisini eleştirir, kendini beğenmez ve sürekli olarak
kendisi ile ilgilenir. Sosyal ilişkilerden kaçınma, grup
toplantılarında yer almama, sözel iletişime girmeme tipik
davranış biçimleridir. Başkalarının fikirleri onun için
çok önemlidir ve sürekli kabul görme, onay alma ihtiyacı
duyarlar. Başka kişilerle iletişim kurmak , gruplarda yer
almak isteseler de bunu yapabilecek iletişim becerilerine
sahip olmadıklarından bir türlü buna cesaret edemezler.
Çekingen kişilik bozukluğunun nedenleri arasında anne-
babanın yanlış yetiştirme biçimi, büyüme ve gelişme
döneminde sürekli olarak eleştirme ve reddetme tutumu
sergilemesi, koruyucu ve kollayıcı bir tutum sergileme
gibi nedenler gösterilmektedir. Bu konuda yapılan
araştırmalarda kesin bir neden tespit edilememiştir.
Cinsiyet ve ailesel bilgiler bu konuda net değildir.
Kendilerini yalnız, mutsuz, çaresiz hissederler. Sürekli
çevresindekilerin kendisinden daha iyi , güzel ,
yakışıklı, başarılı, girişken olarak görür. Olumlu
yönlerini asla görmezler ve başkalarının hep en ufak bir
hatasını göreceğini ve onunla dalga geçeceği endişesini
taşırlar. Genelde yalnız kalmayı ya da bir tek kişi ile
arkadaş edinmeyi tercih ederler. Kendine güven yoktur.
İnsanlarla ilişkiye girdiklerinde büyük bir heyecan
duyarlar , elleri titreyebilir ve yüzleri kızarabilir.
Sosyal fobi ve depresyon ile birlikte görülebilir.
Tedavi: Çok fazla yardıma
ihtiyaç duysalar da bir psikiyatrist ya da psikoloğa
başvurmada güçlük çekerler. Endişelerinin yüksek olması
terapi sürecini olumsuz etkileyebilir. Terapi sürecinde
en ufak bir olumsuzlukla karşılaştıklarında geri çekilme
gösterebilirler. Terapist ve danışan kişi arasında iyi ,
pozitif , güvene dayalı bir ilişki kurulabilirse terapi
süreci devam edebilir. Sosyal becerilerin geliştirilmesi ,
bilişsel davranışçı yöntemlerle tedavi süreci ilerler.
Sosyal fobi düzeyine gelmiş olan kişiler ilaç
tedavisinden de yarar görebilirler.
DSM-IV Tanı kriterlerine göre;
Genç erişkinlik döneminde başlayan ve değişik koşullar
altında ortaya çıkan, toplumsal ketlenmenin , yetersizlik
duygularının ve olumsuz değerlendirilmeye aşırı
duyarlılığın olduğu sürekli bir davranış biçiminin
varlığıdır.
Aşağıdaki belirtilerin dört (ya da daha fazlasının )
olması ile belirlidir.
-
Kişide
eleştirilecek , beğenilmeyecek ya da dışlanacak olma
korkusu ile çok fazla kişiler arası ilişki gerektiren
mesleki etkinliklerden kaçınma davranışı gösterme söz
konusudur.
-
Sevildiğinden emin olmadıkça insanlarla ilişkiye girmek
istemezler.
-
Mahcup
düşeceği ya da alay konusu olacağı korkusu ile yakın
ilişkilerde tutukluk gösterirler.
-
Toplumsal
durumlarda eleştirileceği ya da dışlanacağı üzerine kafa
yorarlar.
-
Yetersizlik
duyguları yüzünden yeni kişilerle aynı ortamda bulunduğu
durumlarda gerginlik hissederler.
-
Kendisini
toplumsal yönden beceriksiz, kişisel olarak albenisi
olmayan bir kişi olarak ya da başkalarından aşağı
görürler.
-
Mahcup
düşeceğinden dolayı kişisel girişimlerde bulunmak ya da
yeni etkinliklere katılmak istemezler.
Psikolog Eda
Gökduman
Bağdat Caddesi Çatalçeşme
Mahallesi Turab Sokak No: 6 Kat: 3 Daire: 3
Suadiye /
Kadıköy
Tel: 0 533 695 92 12
E-mail:
info@edagokduman.com
www.edagokduman.com |
