|
Korku;
tehlikeler karşısında gösterilen doğal bir tepkidir.
Bilinmeyen ve beklenmeyen şeyler çocukta korku
yaratabilir. Korkular ; çocuğun içinde bulunduğu çevresel
koşullara, geçmiş yaşantılara, uyaranın şiddetine bağlı
olarak değişebilir. Annesi köpekten korkan bir çocuk,
köpekten korkma davranışı gösterebilir.
Korkular yaş
dönemlerine göre değişkenlik gösterir:
Bebekken ani seslere karşı
ağlayarak tepki veren bir bebek 2-3 yaşında elektrik
süpürgesinden korkabilir. 3 yaşında anneden ayrı olmak
ve yalnız kalmak yoğun endişeler yaratabilir. 4-5
yaşlarında gelişen hayal gücü ile hayaletler, canavarlar
ve karanlıktan korkular ortaya çıkar. 5-6 yaşında artan
hayalleme becerileri ile masallar , çizgi filmler ve
televizyon programları korkuların pekişmesine neden
olur.
Çocuklardaki
korku tepkileri nelerdir?
Korkmuş olan
bir bebek ağlama, çığlık atma ve anne-babaya sarılma
şeklinde tepki gösterir. Anne- babanın yanından ayrılmak
istemez. Yürüme becerileri kazanan bir çocuk bir eşyanın
arkasına saklanabilir. Dil gelişimi yeterli düzeyde olan
bir çocuk nelerden korktuğunu sözel olarak ifade
edecektir. Bu durumda nelerden korktuğunu öğrenebilir ve
korkularını ona tanımlayarak rahatlamasını
sağlayabilirsiniz. Bazı çocuklar korktuklarında
kekeleyebilir. Sizinle akşamları birlikte yatmak
isteyebilir. Mide bulanması, kusma , kalp ritminde artma
gözlemleyebilirsiniz. Yanından ayrıldığınızda endişesi
artar. Gece korkulu rüyalar görmeye başlayabilir.
Ağlayarak uykudan uyanabilir. İştahsızlık görülebilir.
Korku yaşayan
bir çocuğunuz varsa ona nasıl davranmalısınız?
-
Öncelikle
çocuğun neden korktuğu tespit edilmelidir.
-
Korktuğu
şeyi tanımlamasını isteyin. Yaşadığı duyguları
paylaşarak onu ve korkularını önemsediğinizi
hissettirin.
-
Onu
dinlerken endişeli olmayın. Korkmuş olan bir çocuk
sizin korktuğunuzu hissederse endişe düzeyi daha da
artacaktır.
-
Yalnız
olmadığını , yanında olduğunuzu, güvende ve her şeyin
yolunda olduğunu hissettirin. Bunu ses tonunuzla , mimik
ve davranışlarınızla sağlayabilirsiniz. Rahat ve sakin
olmalısınız.
-
Ona
dokunarak rahatlamasını sağlayabilirsiniz.
-
Korktuğu şeyle ilgili
açıklamalar yaparak ona güven vermeye çalışmalısınız.
Örneğin; canavarlardan korkan bir çocuğunuz söz konusu
ise aslında canavar diye bir şey olmadığını, bunun
sadece masallarda olabileceğini açıklayın. Odasını
birlikte gezerek, dolapların içine bakarak hiçbir şeyin
olmadığını gösterip onun içini rahatlatabilirsiniz.
-
Korktuğu şeyin yavaş yavaş
üzerine gitmesini sağlayın. Her aşamayı ona güven
vererek ve onayını alarak yaparsanız daha sağlıklı
olacaktır. Örneğin; köpekten korkan bir çocuğunuz varsa
önce köpek kahramanı olan güzel hikayeler ve masallar
anlatın. Önce düşünsel ( bilişsel ) olarak köpeklerin
kötü hayvanlar olmadığını öğretin. Uysal bir köpeği
uzaktan izlemesini sağlayın, zarar vermediğini görmesi
gerekir. Biraz zaman tanıyarak yavaş yavaş yaklaşmasını
sağlayın. Kontrolün onda olduğunu hissettirmelisiniz.
-
Korkulu masallar
anlatmamalı ve çizgi filmler izlettirmemelisiniz.
Korkuların
ortaya çıkması doğal bir süreç olsa da bir süre sonra
doğru anne-baba yaklaşımları ile kontrol altına
alınmalıdır. Kontrol altına alınmayan ve sürekli tekrar
eden korkular çocukların psiko-sosyal gelişimlerini
olumsuz etkiler. Farklı davranış problemlerinin ortaya
çıkmasına ve çocuğun günlük yaşantısını olumsuz
etkilemesine neden olur. Uzun süren korkular çocuğun
kendine güvenini olumsuz etkiler. Uzun süre kontrol
edilemeyen ve gittikçe artan korkular söz konusu olduğunda
bir uzman desteği alınması çok daha sağlıklı olacaktır.
Psikolog Eda
Gökduman
Bağdat Caddesi Çatalçeşme
Mahallesi Turab Sokak No: 6 Kat: 3 Daire: 3
Suadiye /
Kadıköy
Tel: 0 533 695 92 12
E-mail:
info@edagokduman.com
www.edagokduman.com |
