|
Ergenlik dönemi insan yaşamının en gergin,en buhranlı
dönemi olarak adlandırılabilmektedir.bu yüzden halk
arasında "buhran çağı" "delikanlılık" "ateşli gençlik"
"kabına sığmazlık" olarak adlandırılabilmektedir.ergenlik
sürekli bir değişimi ifade eder.aslında her bir değişim
gelişimi,bir diğer basamağa çıkmayı ifade eder.peki
ergenlik ne zaman başlar?bu sürekli tartışılır ve net bir
söylem açıkçası zordur.ama ortalama 11-12li yaşlarda
başlar ve 20li yaşlara kadar devam eder.bu sebeplerden 3
evreye ayrılır:
1)buluğ(erinlik): kızlarda 11-13,erkeklerde 13-15 yaşları
arasında belirgin olarak fark edilir.
2)orta dönem:13-15 li yaşlardan 17li yaşlara kadar
devam eder.
3)son dönem:18li ve 20li yaşlarda görülür.
İlk dönem:
Buluğ dönemi fizyolojik değişikliklerin en çok olduğu
dönemdir.boy uzar,kızlarda göğüsler
belirginleşir,erkeklerde ses kalınlaşır,vücut hatları
belirir.kızlardaki hatlar daha kıvrımlı ve
kadınsı,erkeklerde ise omuzlar geniş ve kalça dar
olur.koltuk altı ve cinsel organ bölgelerinde tüylenmeler
oluşur.özellikle cinsiyetle ilgili bir takım değişiklikler
olur.kızlarda östrojen,erkelerde androjen hormonu
salgılanır.kızlarda mens dönemi,erkeklerde erkeklik
organının gelişmesi oluşur.bu durum gencin vücuduna
yönlenmesine ve sürekli vücuduyla ilgilenmesine sebep
olur.böylece genç kendiyle yer yer çelişir.bir yandan
gelişmeleri görürken bir yandan bu durumun güzel-çirkin
yanlarıyla çelişir,kaygı yaşar,sıkılıp üzülür.hatta
utanır,içine kapanır,çevreden uzaklaşır.bir yandan da
kendini yetişkin grubunda görüp gururlanır,değişiklikler
onun hoşuna gider.göğüslerini ortaya çıkara dar giysiler
giyer.aynı yönden erkek sakalından iğrenirken bir yandan
da daha güçlü çıkması için traş olmak ister.sürekli bir
çelişki içerisindedir.
Orta
dönem:
Durumları kendi açısından değerlendirir. agresiftir,
benmerkezcidir. Yaşadığı problemleri gözünde büyütür.HEP
EN KÖTÜYÜ O YAŞIYORDUR(!).hep o olumsuzlukla o
karşılaşıyordur(!) ya da hep onun annesi ya da babası en
kötüdür(!).çabuk kızar,saldırganlaşabilir.her şeyi en uçta
yaşar.başka birinin bir gülümsemesi onu mutluluğun
doruklarına çıkarabilirken asık bir yüz onu
kaygının,mutsuzluğun en uç noktasına taşır.kendisi evrenin
merkezindedir ve çok etkindir.en pasif olanlar ise
anne-babadır.anne-babayı aşağılar-küçümser.derslere ilgisi
azdır.aşırı özgürdür,sorumluluk yüklenmek
istemez.yiyeceğine ,eve giriş çıkış saatlerine
karışılmasını istemez.alabildiğince özgür ve sorumsuzdur.
Son dönem:
Bu farklılığını fark etmeye başlar. Kendine hedefler
koyar ve hedeflerinin peşinden gider.maratoryum(arayış)dan
uzaklaşmıştır.fakat şimdi de yeni çıkmaya başladığı bu
dönemde yoğun kaygılar yaşar.güven-güvensizliği
gelişir.fakat bu dönemde dini kimliği ile ilgili
sorgulamaya geçer,kişisel görüşleri oluşmaya başlar ve
bazı şeylerde netleşir.yavaş yavaş gençlik dönemine girer.
Vücuttaki değişikliklerin etkisi:
Ergen vücudundaki değişiklikleri fark etmesiyle bir
bocalama dönemine girer.ayna onun en sevdiği ,en yakın
arkadaşıdır.odası ise onun dünyası olmaya başlamıştır.bu
değişikliklerle birlikte bazı gelişim dönemleri
beraberinde gelir.
1)zihinsel gelişim: Çok yönlü düşünür,projeler
üretir.sürekli bir arayışta olmasına rağmen yavaş yavaş
ideallerini ortaya koyar.hedefler planlar,problem çözme
becerisine sahip olmaya başlar.kendi ve toplumla ilgili
ilgi-yetenekleriyle ilgili farkındalığı
artar.doğru-yanlışı değerlendirir,ayırır.
2)sosyal gelişim: Toplumla bütünleşir,çabalar.aileden
bağımsızdır,ayrı bir ferttir.anne-baba dışında herkesle
iyi bağ kurmaya gayret eder.kendini yeni gruplara ait
hisseder.anne-babaya meydan okuma dönemidir.giyim zevki
gelişir.dostları olur.konuşma değişir,üslup değişir.
3)fiziksel gelişim: Dengeli beslenme onlar için
önemlidir.gelişigüzel beslenme büyüme -gelişme çağında
olduklarından çok önem arz eder. Kızlar ergenliğe
erkeklere oranla daha önce girerler,daha erken gelişirler.
Dış görünüşe fazla önem verilir(anoreksiya-nervoza bu
dönemde yoğun görülebilir)sivilceleri çıkar,terlemeler
başlar,öz bakım önemlidir.sakarlıklar ,kamburluklar,vücut
posturunda farklılaşmalar olur.
Psikolog Pınar Ersöz
Talatpaşa Bulvarı Bulvar Apartmanı No:25/6
(Gazi İlköğretim Okulu karşısı) Alsancak
Tel: 0 232 463 33 32 - 0 505 385 70 85

|